Đọc Gọi Hồn Dân
Tộc
thơ Hoa Hướng Dương
Từ
khắp phương trời hải ngoại, khi đoái vọng quê hương và liên tưởng dân tộc, nỗi
cảm hoài thường đột hiện bằng thái độ đối cực với tập đoàn đương quyền trong nước.
Hơn
ba chục năm qua, từ ngày cuối tháng tư năm 1975, người Việt miền Nam đành rời
xa xứ sở đích thực chính mình. Mỗi người vượt thoát với hai bàn tay trắng, nhưng
hành trang tâm tư chất nặng ước nguyện hứa hẹn sẽ có một ngày về! Cuộc sống hiện
thực trên lục địa tự do phương tây tạo nhiều điều kiện thuận lợi, sống hòa nhập,
xây dựng, vươn lên phía trước, và con người rõ ràng là vốn liếng quý nhất của xã
hội loài người.
Tuy
thế, dù đã được đáp trả gần như thỏa đáng ý nghĩa “tự do”, con người luôn vướng
mắc
phạm trù tâm lý lưu vong và đã có
khi biến mình thành tù nhân thời đại trôi qua đồng thời cũng quá khó tìm kiếm một
tâm thức ổn định!
Dòng
văn học miền Nam nối dài bập bềnh, chìm nổi giữa biển đông, cuộc bển dâu có một
không hai trong lịch sử dân tộc, thì tấm lòng văn nghệ sĩ cùng hòa chung địệu
nhịp trăn trở, băn khoăn, hoài cổ, luyến lưu tiếc nuối đan quyện thực ảo quá khứ,
bởi tất cả hình tượng, tư duy được khắc chạm thành bức tranh sắc màu lộng lẩy cả
thời gian lẫn không gian của từng bản thể.
Thơ
hiện diện như nhân chứng cuộc đổi đời. Có khi thơ trở thành hơi thở đời sống.
Người làm thơ ngày càng đông; Thơ, phương tiện đối thoại, trao đổi và bày tỏ tâm
tình, thơ cũng đã được người yêu thơ, người đọc đón nhận với thiện cảm và chia
xẻ.
“Gọi
Hồn Dân Tộc” của Hoa Hướng Dương góp mặt hôm nay giữa thị trường chữ nghĩa hải
ngoại nhằm tô đậm tình cảm yêu thương quê nhà, cùng cất cao tiếng gọi tỉnh thức
dân tộc vì thân phận con người trên quê hương đang phải truân chuyên gánh chịu
nhiều cái ác.
Cách
xa nửa vòng trái đất, giũa xã hội đa văn hóa Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, phồn phú,
văn minh, tác giả hình dung nơi chốn được sinh ra và lớn lên -- Bốn bề biển mặn
từng chứng kiến tiếng khóc chào đời của tác giả -- Hòn đảo Phú Quốc thân yêu, bình
dị an lành.
Vẻ
đẹp thiên nhiên, mây trời, sóng nước tựa bức tranh thủy mạc gom màu xanh, vàng, sáng trong, gờn gợn tình yêu bất
tử:
Phú
Quốc muôn đời vẫn đẹp xinh
Mây
cài trên sóng bóng lung linh
Trời
cao trong vắt xanh màu nước
Bãi
cát vàng mơ gợi ý tình
Ý
tình gắn bó sâu dày, hòa nhập hữu cơ, đất nước con người nhất nguyên bản vị.
Sinh lực hoa niên dào dạt tin yêu cuộc đời, nên nỗi xa rời, chia cách nào cũng
sẽ biến thành bất hạnh, tác giả qua khoảnh khắc đã khẩn khoản cầu xin được trọn
vẹn với quê nhà, và chối từ những bất ngờ tình huống:
Sao
rơi sáng rực cả dòng sông
Sáng
tuổi hoa niên sáng cả lòng
Đừng
chở tình em ra cửa biển
Để
em còn mãi với Dương Đông
(Tình
Yêu Cánh Gió)
Thành khẩn
thủy chung cùng ý nguyện, nhưng nào ai vượt qua định mệnh lịch sử quê hương,
cuộc chiến tang tóc, khốn lụy, con người mong ước, chờ đợi
thanh bình – Thanh bình trở lại, mà chân lý quân thần Nguyễn Trãi thuở xa xưa hóa
ra nghịch lý --“ Đại nghĩa đã không thắng được hung tàn, và oái ăm thay “Chí nhân
đã chào thua cuồng bạo!?
Cùng
hàng triệu số phận tất cả theo dòng tỵ nạn, Hoa Hướng Dương đã đặt chân lên bờ đất
lạ. Đã bao lần âm thầm nuốt nước mắt, hồi tưởng Phú Quốc, Dương Đông:
Chiều
đông trên đất khách
Trời
mờ mịt màu sương
Trong
nỗi đau cùng cực
Gục
đầu khóc quê hương
(Đông
Về Trên Đất Lạ)
Ôi quê hương! – Quê hương thăm thẳm bên kia đại
dương… Từ ký ức sâu kín, quê hương ẩn hiện chập chờn thuở ấu thời. Mái tranh,
bụi chuối, ao bèo, lối mòn cỏ dại, tiếng gió rì rào bờ tre, tiếng gà trưa xao
xác, tiếng mẹ ru con, tiếng sáo diều vút trên khung trời biếc.v.v.. có nghĩa là
quê hương, là tiếng gọi tha thiết, vô cùng… Không, có, có, không…rơm rớm niềm
đau, chợt đêm thức giấc:
Quê
hương tiếng gọi vô chừng
Nửa
đêm thức giấc nghe từng nhịp đau
(Sầu
Ly Hương)
Nỗi
dằn vật xoáy xói, khơi trào – Có nỗi nhớ nào tách rời khỏi cảnh vật, phong thổ,
con người liên hệ -- Kỷ niệm trải dài theo thời gian bào mòn tàn nhẫn, báo hiệu
mất mát, tàn phai tuổi trẻ, dễ dàng khơi tuôn dòng lệ nóng…
Ôi
nhớ quá trời quê hương bát ngát
Kỷ
niệm về như nghìn sóng bủa vây
Nước
sông xưa một đời ai tắm mát
Đứng
bên trời tôi khóc tuổi thơ bay
(Nhớ
Dòng Sông Xưa)
Là cô giáo yêu trường, yêu trẻ -- Ngày nào đứng
trên bục giảng, cống hiến tâm huyết, trí tuệ cho sự nghiệp giáo dục thế hệ đầu
xanh… Nay lưu lạc, cô đơn phương trời lạ lẫm, là môi trường phát sinh nguồn
thương nhớ loanh quanh, váng vất, dập dồn… Thúy Kiều trong sự thế ấy, giữa lầu
Ngưng Bích đã tự hỏi thầm” Sân lai cách mấy nắng mưa – Có khi gốc tử đã vừa
người ôm.”
Hoa Hướng Dương
mang tâm trạng:
Ngôi
trường cũ xác xơ cành phương vỹ
Học
trò xưa nay lang bạc phương nào?
Trăn trở, cảm
hoài lưu đọng trên từng dòng thơ, và giũa dòng thơ long lanh một ước mơ hồi
sinh – bàn thể và ngoại giới -- hiện tại và quá khứ, trập trùng hoài nghi, ảo,
thực…
Bài
thơ nhắc lại thời hoa mộng
Phú
Quốc bây giờ có còn không?
Lối
cũ đường xưa sao lạ quá
Cho
tôi sống lại giấc mơ hồng
(Phú
Quốc Quê Tôi)
Dấu
ấn của vùng quê biển đậm đặc qua những đoạn thơ, không tài nào nguôi quên nhạt
lạnh, Hoa Hướng Dương trong nỗi hoài niệm từng cầu xin được sống những giấc mơ
xưa…Giấc mơ chờn vờn kỷ niệm, bàng bạc như khói như sương mỗi độ thấp thoáng bóng
xuân đầu đất khách, vắng bóng bậc sinh thành! Tình nặng, nghĩa sâu, phận làm
con nay chỉ biết dâng lên đền đáp chữ hiếu bằng vạn niềm thương tràn đầy:
Giờ
đây đất khách con hồi tưởng
Kỷ
niệm chập chờn như khói sương
Mỗi
độ xuân sang hồn vỡ nát
Gữi
về cha mẹ vạn niềm thương
(Bài
Thơ Thương Nhớ)
Phú
Quốc, Dương Đông, biển, trời ,cha mẹ thì vẫn là không gian hoài niệm của tình yêu
và gia đình – Tình yêu thiêng liêng ấp ủ từ góc sâu tâm tưởng, bên cạnh tình yêu
máu thịt dưới mái gia đình, tác giả đã phóng chiếu tầm nhìn ra bối cảnh xã hội
quê nhà hiện tại – xót xa, đau đớn khi được nghe, được thấy xã hội và con người
đang chênh vênh bên bờ vực—Núi sông tàn tạ, con người ngột ngạt, dằn xé, thiếu
vắng ánh nắng ngày mai – Lich sử dân tộc đáng xấu hổ, thẹn thùng:
Cờ
đỏ điêu tàn khắp núi sông
Em
kia chưa lớn bán môi hồng
Ngậm
ngùi rưng rức hồn Trưng Triệu
Tủi
thẹn muôn đời giống Lạc Long
(Màu
Noen)
Hay rõ hơn,
thân phận hàng vạn phụ nữ đã phài gánh chịu tai ương kể từ tập đoàn Cộng sản cưỡng
chiếm miền Nam:
Thân
gái Việt Nam quá đoạn trường
Đảng
về mang đủ loại tai ương
Nước
nhà tụt hậu dân cùng khổ
Kiếm
sống em tôi phải đứng đường
(Lấy
Chồng Xứ Lạ)
Tác
giả đã nhận thức nỗi nhục, nỗi đau cuả con người mất nước – Con người không được
quyền sống giữa quê hương mình -- Nghịch lý, bất công! Tình nhà đã được dàn trải
bằng những dòng thơ chân thành nồng ấm, còn nợ nước? Món nợ không riêng ai, không
chỉ một thành phần, một cơ sở trách nhiệm – mà là tất cả, những ai cảm nhận mất
mát, và bằng cách nầy cách khác, từ thế hệ tiếp thế hệ, phải đòi lại quê hương…
Tác giả trải
qua bao lần trăn trở:
Tình
nhà nợ nước ngổn ngang
Là
sao vẹn cả đôi đàng hỡi em?
Công
cuộc đấu tranh với chủ nghĩa Cộng Sản, đòi hỏi quyết tâm, can trường, mưu lượt
lâu dài – Hơn ba thập niên trôi qua, cuộc chiến vũ trang tạm ngừng, nhưng cuộc
chiến tâm lý, văn hóa, chính trị chưa hề quên lãng -- Tổ chức lực lượng nầy ngã
xuống, tổ chức khác xông lên -- Mỗi con người tỵ nạn sáng rực ý thức đấu tranh,
tự mình góp sức, không chờ đợi ỷ lại vào ai khác. Tác giả tiếc rằng, bản thân
không là nam nhi để cùng dấn thân nhập cuộc…
Tôi
rất tiếc mình không là nam tử
Chẳng
góp gì cho công cuộc đấu tranh
mà chỉ trải rộng ý nguyện qua những dòng thơ chứa đựng hy vọng
góp sức tiếp tay với phong trào, xô ngã bức tường Cộng sản:
Mấy
vần thơ mong là cơn sóng dữ
Góp
sức thêm, xô sập bức tường thành
(Rót
Rượu Mời Người)
Khiêm
tốn trong suy nghĩ và thái độ, nhưng tác giả cũng đã nổ lực sáng tác thi ca nhằm
khích lệ, cổ vũ, vinh danh lớp người trực diện đấu tranh vì tự do dân chủ, nhân
quyền giũa quê nhà…tác giả ngợi ca họ là những hoa quý, âm thầm chịu đựng thời
tiết nghiệt ngã, thổ nhưỡng khắt khe – mà hoa vẫn nở rộ tươi thắm sắc màu, ngào
ngạt mùi hương -- những chiến sĩ thầm lặng, sức mạnh không thể lụi tàn:
Có
những loài hoa kiếp gió sương
Nở
trong thanh vắng giữa đêm trường
Nở
khi đông xám trời băng giá
Nở
mãi cho đời luôn ngát hương
Anh
hùng, liệt sĩ – hình tượng bất tử của quê hương, đất nước – Họ sống mãi trong tâm
khảm con dân yêu tự do, xương máu họ rải rác khắp núi sông hoa gấm -- Họ hy sinh cho dân tộc bền
vững trường tồn – cho nên Hoa Hướng Dương đã thành tâm tưởng niệm bằng những dòng
thơ đậm đà trong ngày Memorial Day:
Memorial
Day tưởng nhớ người
Anh
hùng tử sĩ của tôi ơi
Tên
anh sống mãi theo hồn nước
Thanh
sử còn ghi đến vạn đời
Trang
sử dân tộc ngời sáng hào khí tiền nhân, truyền thống bất khuất, anh hùng nòi giống
Việt là động lực mạnh mẽ, giúp cho thế hệ đấu tranh, nuôi dưỡng ý chí quyết thắng,
dù gặp phong ba, bão tố, hồng thủy, con thuyền dân chủ vẫn vượt qua và nhất định
sẽ đến bến bờ mong ước.. Con
thuyền dân chủ ra khơi
Vững
tay lèo lái dù trời phong ba
Bền
lòng từng ngọn sóng xa
Đưa
thuyền dân chủ vượt qua bến bờ
(Con
Thuyền Dân Chủ)
Tuy
thế giữa hiện thực đời thường, có nơi, có lúc, sinh hoạt đoàn kết đấu tranh cũng
không tránh khỏi trở ngại, dị đồng ý kiến, phương cách -- Sự khác biệt nếu có,
tựu trung cũng về một đích. Người đi theo đường thẳng, kẻ men theo đường ngang,
cuối cùng cũng đồng qui mục đích; khác biệt chỉ là tạm thời…Hoa Hướng Dương cũng
chua cay trách tiếc, bằng mượn lời con trẻ:
Con
ơi, đường tới nước nhà
Lòng
người thì chắc còn xa hơn dường
(Lời
Con Trẻ)
Kiên
định lập trường đấu tranh sau trước nhất quán, thương nhớ quê nhà canh cánh bên
lòng, có ai gợi ý, quyến gọi làm một chuyến về thăm thì tác giả dịu dàng tâm sự,
và chối từ hợp lý: Về
chi chỉ thấy chua cay
Chờ
ngày đất nước đổi thay màu cờ
(Sáng
Tình Dân Tộc)
Thái
độ xuất xử cuả tác giả, biểu hiện một niềm tin…trước mắt -- Truyền thuyết con Rồng
cháu Tiên, qua hơn bốn ngàn năm, hưng phế, thăng trầm, có lẽ chưa có một thái độ
chính trị nào tồi tệ, tàn độc như Cộng sản ngày nay—“Nơi nào có áp bức, nơi đó
có đấu tranh” rõ ràng chân lý -- Thời sự nóng hổi từ trong nước, cho thấy người
dân bị tước đoạt mọi thứ đã đứng dậy trước súng đạn, người trí thức có lương
tri cũng đã bắt tay nhau tố cáo tập đoàn cầm quyền tham nhũng, vi phạm pháp luật
mà không hề sợ hãi lao tù – Hàng triệu người tỵ
nạn hải ngoại đã ý thức cần thiết và thời cơ tốt cho sự nghiệp đẩy lùi chế độ mác-xít.
Lá cờ tự do – màu vàng ba sọc đỏ sẽ một ngày phất phới tung bay ngay trên ba miền
Trung Nam Bắc.
Hoa
Hướng Dương cũng đã cảm nghiệm giấc mơ về -- Giấc mơ hình thành hiện thực:
Chúng
ta con cháu Tiên Long
Quyết
tâm đòi laị núi sông cõi bờ
Rồi
đây chẳng phải là mơ
Từ
Nam chí Bắc màu cờ quốc gia
Vàng
tươi dưới nắng chan hòa
Thắm
ba sọc đỏ chung nhà Việt Nam
(Gọi
Hồn Dân Tộc)
120 bài thơ toàn tập chứa đựng nỗi
niềm yêu thương tan quyện đau xót quê hương đất nước. Thực cảnh ngoại giới là
chuỗi hình ảnh tàn nhẫn dưới chế độ Cộng Sản, xâm nhập tâm tư tác giả, để từ đó
phản chiếu thành một tiếng gọi đồng cảm xung quanh.
Hoa Hương Dương mang khát vọng – khát vọng sống thi
ca – tìm kiếm, lý giãi ý nghĩa mới cho đời.
Tác
giả đem tình riêng góp chung vào xu hướng thời đại và quần chúng với tiếng gọi
từ con tim chân thật, đôn hậu.
Một nỗi nhớ, một niềm thương, một lời
sĩ khí, hiện thị khuynh hướng lãng mạn đấu tranh, vượt qua được sáo ngữ thường
gặp trong phạm trù thơ theo từng giai đoạn, phong trào cách mạng, đòi hỏi đổi thay, phủ định cái cũ, hoặc cổ vũ cho cái mới,
thời thượng. Nguồn
cảm hứng qua đó, rất dễ tùy tiện, có khi cường điệu ồn ào, hoặc đơn điệu khô cứng,
khó thuyết phục đám đông thưởng ngoạn.
Thơ
Hoa Hướng Dương tự nhiên dung dị mà mượt mà, dù ít nhiều dính mắc chủ điểm thời
sự và sự kiện hiện thực xã hội phổ quát.
Sự
phối hợp hài hòa cảm xúc và trí tuệ đã tạo cho tác giả một chọn lựa tích cực
“Thà bật một que diêm, còn hơn ngồi nguyền rủa bóng tối.”
Thơ
tôi từ bóng tối
Vượt
qua khỏi đêm đen
Thắp
sáng những ngọn đèn
Soi
lương tâm nhân loại
(Tóc
Thơ)
Ngọn
đèn sáng rực được thắp lên từ nguồn thơ, tất yếu mang sứ mạng làm đẹp cuộc đời
và lành cho con người muôn thuở.
Diên
Nghị
Tháng 4- 2007
